شماره 6 تابستان 96 نشریه استراتژی راهبردی جنگل منتشر شد

نشریه استراتژی راهبردی جنگل

Forest strategical approchment journal

شماره 6 تابستان 96

 

مطالب این شماره عبارتند از

نویسندگان:

الهام شهرآييني, علی‌اكبر اصيليان مهابادی1, الهام شهرآييني, علي اشرف اميري‌نژاد , محمود رستمي‌نيا

عنوان:

پيش‌بيني هدايت هيدروليكي اشباع از خصوصيات فيزيكي و مرفولوژيكي در آبادان

چکیده:

يكي از پارامترهاي مهم در طراحي سيستم‌هاي زهكشي و تخمين جريان آب در خاك ، ضريب هدايت هيدروليكي خاك مي‌باشد. هر چند روش‌هایی برای اندازه‌گیری مستقیم این ویژگی پیشنهاد شده است ، لیکن این روش‌ها همچنان پرهزینه و زمان‌بر می¬باشند، توابع انتقالی ابزاري ارزشمند و یکی از روش‌های غیرمستقیم بوده که قادر است ویژگی‌های دیریافت خاک را از ویژگی¬های زودیافت آن برآورد نماید. هدف از انجام اين پژوهش، اشتقاق بهترين تابع انتقالي براي پيش‌بيني مقادير هدايت هيدروليكي اشباع خاك از ویژگی¬های زودیافت خاک در منطقه آبادان است. پس از انجام مطالعات پايه زهكشي شامل لايه‌بندي (تعيين بافت، رنگ، مقاومت به حفاري، چسبندگي و شكل‌پذيري) و تعيين سطح ايستابي، هدايت هيدروليكي اشباع خاك با روش چاهك ارنست اندازه‌گيري شد سپس با انجام مطالعات خاكشناسي در مقياس نيمه ‌تفصيلي دقيق خصوصيات مورفولوژيكي خاك مانند ساختمان تعيين گرديد همچنين برخي از پارامترهاي فيزيكي و شيميايي خاك‌ها اندازه‌گيري شدند میانگین هندسی قطر ذرات خاک و انحراف معیار هندسی قطر آنها با استفاده از معادلات موجود محاسبه شدند. مقادير هدايت هيدروليكي اشباع با توجه به میانگین هندسی قطر ذرات، ساختمان خاك، تخلخل و عمق و از طریق رگرسيون خطي و غيرخطي چندگانه برآورد شد، از چهار تابع انتقالي بدست آمده نتایج نشان داد که دقت برآورد تابع انتقالي بدست آمده باR2=0.955 برای تخمین هدایت هيدروليكي اشباع از اين چهار پارامتر مناسب می‌باشد به گونه¬ای که می توان از آن در تخمین اولیۀ طراحی های پروژه های آبیاری، زهکشی و منابع آب استفاده نمود

کلید واژه:

بافت و ساختمان خاك، رگرسيون خطي و غيرخطي، عمق خاك و هدايت هيدروليكي اشباع


نویسندگان:

بیت الله محمودی , فاطمه اسحاقی میلاسی

عنوان:

ارزیابی درآمد و هزینه خانوار در روستاهای جنگل‌نشین زاگرس مرکزی

چکیده:

مطالعه بر روی توزیع درآمد در روستا و شناخت روش¬های ایجاد تنوع در درآمد روستاییان امری ضروری است و می¬تواند به بهبود سیاست¬گذاری کشور در این زمینه کمک نماید. در مطالعه حاضر به بررسی درآمد و هزینه خانوار در روستاهای جنگل-نشین ناحیه عرفی سردشت شهرستان لردگان و مقایسه نتایج حاصل با متوسط استانی و کشوری پرداخته شده است. رویکرد مورد استفاده در این پژوهش، توصیف و تحلیل کمی با بهره‌گیری از مصاحبه نیمه ساختار یافته بوده است. در همین راستا 170 پرسش‌نامه با درنظر گفتن خطای 07/0 در تیرماه 1395 تکمیل گردید. با توجه به یافته¬های تحقیق متوسط درآمد حاصل از هر یک از گروه¬های حقوق بگیری عمومی، مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی در ناحیه عرفی سردشت بیش¬تر از میانگین استانی و کشوری است. همچنین هزینه¬های خوراک و پوشاک در منطقه مورد مطالعه بیش¬تر از متوسط استانی و کشوری می-باشد. در حالی که میانگین هزینه¬های درمان و رفت و آمد کم¬تر از متوسط استانی و کشوری است. مطابق نتایج بین درآمد کل و شاخص¬های سن، تحصیلات، وضعیت سکونت، بعد خانوار، اعضای درآمدزای خانوار، دامداری، زراعت و طایفه همبستگی وجود دارد. علاوه بر آن بین هزینه کل خانوار و شاخص¬های سن، وضعیت سکونت و طایفه رابطه معنی¬داری برقرار است.

کلید واژه:

درآمد و هزینه خانوار، جنگل¬نشین، شهرستان لردگان


نویسندگان:

یوسف تقی ملایی, نرجس شرفی

عنوان:

پايداری منابع آب و ملاحظات زيست محيطی و اجتماعی درحوضه های آبريز

چکیده:

بنا به مطالعات انجام شده، ميزان آب شيرين تجديد شونده سالانه قابل دسترس براي هر نفر در ايران كه در سال 1334 شمسي 6203 متر مكعب بوده و در سال 1369 به 2025 متر مكعب، يعني كمتر از يك سوم، كاهش يافته است. اين رقم در سال 1404شمسی به ميزان 814 مترمكعب می رسد و به اين ترتيب ايران به جرگه كشورهايي كه با كمبود آب مواجه است، خواهد پيوست. براساس تازه ترین آمار ارایه شده از سوی وزارت نیرو، درحال حاضر بیش از یک میلیون حلقه چاه آب شامل عمیق و نیمه عمیق در کشور وجود دارد که این چاه¬ها با دریافت مجوز قانونی حفر شده¬اند. تعداد چاه¬های عمیق حفر شده در کشور بالغ بر 205 هزار و 511 حلقه است و تعداد چاه¬های نیمه عمیق به 553 هزار و 87 حلقه می¬رسد. از سوی دیگر، با افزایش تعداد چاه¬های حفرشده در ایران، نقش و تعداد قنات¬ها و چشمه¬ها که روزگاری تنها منبع تأمین آب ایران بودند نیز کاهش یافته است. به طوری که هم اکنون در کل کشور 50 هزار و 839 رشته قنات وجود دارد که البته بسیاری از آنها روبه نابودی هستند. تعداد چشمه¬های موجود در ایران نیز به 254 هزار و 554 رشته می¬رسد که به دلیل افت آب¬های زیرزمینی، تعداد چشمه-ها رو به کاهش است. حال در این بین این پرسش باقی است که مدیریت منابع آب کشور در این حوزه آیا اصولی عمل کرده است یا خیر؟ در مطالعه کنونی وضعیت بحرانی آب کشور از نظر وضعیت چاه¬ها، قنات¬ها و چشمه¬ها مورد بررسی قرار گرفته است که تمرکز بر منابع آبی رود کر در استان فارس دارد.

کلید واژه:

پايداری منابع آب، چاه¬ها، قنات¬ها، چشمه¬ها، رودخانه کر


نویسندگان:

یوسف تقی ملایی

عنوان:

علل ریشه¬ای فعالیت¬های غیرقانونی جنگل

چکیده:

فعاليت¬هاي غيرقانوني در بخش جنگل در مرحله بهره برداري، حمل و نقل، تبديلات، خريد و فروش با تخلف از قوانين ملي صورت مي¬گيرد. ايجاد حريق عمدي در اراضي جنگلي به منظور تبديل آنها و تغيير كاربري به استفاده¬هاي تجاري از جمله فعاليت¬هاي غيرقانوني در جنگلداري و بخش صنايع چوب مي باشد. پاك تراشي غيرقانوني اراضي موجب ايجاد مشكلات زيادي از قبيل جنگل زدايي و آتش سوزي جنگل شده اند. اجراي يك برنامه فوري در راستاي توقف جرايم جنگل ضروري است. مطالعات موردي در چندین كشور بر اساس اين مطالعه نشان مي¬دهد كه فعاليت¬هاي غيرقانوني در بخش جنگل ريشه در چهار عامل اساسي دارد: اختلاف بين سياست و شبكه قانوني، حداقل¬بودن ظرفيت اجرائي، ناكافي بودن داده¬هاي اطلاعات در مورد منابع جنگلي و فعاليت¬هاي غيرقانوني، فساد در بخش خصوصي و در دستگاه¬هاي مدیریتی. در مطالعه كنوني افزایش کارایی سياست و محيط قانوني، ايجاد ظرفيت سازماني براي اجراي قانون جنگل (نهادينه سازي اجراي قانون)، بهبود داده¬ها و دانش را از جمله راه¬هاي مقابله با فعاليت¬هاي غيرقانوني و مخرب جنگل توسط مردم و سازمان¬ها مي¬داند. استراتژي¬هاي براي بهبود پيروي از قانون در بخش جنگل بايد بر اساس ارزيابي و بررسي نتايج اساسي از فعاليت¬هاي غيرقانوني باشند.

کلید واژه:

جنگل¬های جهان، فعاليت¬هاي غيرقانوني، جنگل و ايجاد حريق عمدي در اراضي جنگلي