شماره 5 بهار 96 نشریه استراتژی راهبردی جنگل منتشر شد

نشریه استراتژی راهبردی جنگل

Forest strategical approchment journal

شماره 5 بهار 96

 

مطالب این شماره عبارتند از

نویسندگان:

الهه ظفریان, عطاالله ابراهیمی, اسماعیل اسدی, علی عباسی

عنوان:

مقایسه روش‌های برآورد درجه حرارت حداکثر و حداقل روزانه با استفاده از روش‌های رگرسیونی و زمین آمار (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری)

چکیده:

با توجه به کمبود ایستگاه‌های هواشناسی در ایران و اهمیت بالای عنصر درجه حرارت دمای روزانه در تمام برنامه‌ریزی‌ها، برآورد دمای هوا در مناطق فاقد ایستگاه‌ها اهمیت فراوانی دارد. هدف از این پژوهش ارزیابی روش‌های تک متغیره (معکوس فاصله وزنی و رگرسیون) و چندمتغیره (رگرسیون) در برآورد دمای هوای حداقل و حداکثر در استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد. به منظور تحقق هدف مطالعه حاضر از آمار دمای هوای روزانه ماه‌های فروردین، اردیبهشت و خرداد سال 1386 تا 1395 چهارده ایستگاه هواشناسی استان چهارمحال و بختیاری استفاده شد. روال مطالعات قبلی استفاده از یک متغیر (ارتفاع از سطح دریا) در روش‌های درون‌یابی می‌باشد که در این تحقیق در روش چندمتغیره علاوه بر عامل ارتفاع از سطح دریا، از متغیرهای کمکی (مستقل) دیگری استفاده شد. بدین منظور ابتدا متغیرهای کمکی احتمالی واجد شرایط ورود به مدل رگرسیونی مورد بررسی قرار گرفتند، سپس از متغیرهای واجد شرایط، در رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. مقايسه روش‌هاي ميان‌يابي نشان داد كه روش رگرسیون 3 متغیره (طول و عرض جغرافيايي و ارتفاع از سطح دريا) با مقدار 98/0R2= به عنوان بهترین روش برای درون‌یابی دمای هوای حداقل و حداکثر روزانه در استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد. بنا بر این توصیه می شود از این متغیرهای برای برآورد دقیقتری از میزان درجه حرارت حداقل و حداکثر روزانه استفاده شود.

کلید واژه:

برآورد درجه حرارت؛ میان‌یابی؛ معکوس فاصله وزنی؛ رگرسیون؛ استان چهارمحال و بختیاری


نویسندگان:

فرهاد جوان, فرهاد جوان , حسن حسنی مقدم

عنوان:

آشکارسازی میزان تخریب جنگل‌های هیرکانی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و الگوریتم ماشین بردار پشتیبان(مورد مطالعه: شهرستان رضوانشهر

چکیده:

در حال حاضر در جهان و به خصوص در کشورهای در حال توسعه با توجه به رشد جمعیت و نیازهای متفاوت بشر منابع طبیعی از جمله جنگل‌ها با تخریب و نابودی روبه رو هستند که این عامل منجر به برهم خوردن اکوسیستم طبیعت در بلندمدت می‌شود. هدف از این تحقیق، آشکارسازی روند تغییرات اراضی جنگل‌های هیرکانی در شهرستان رضوانشهر با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای LANDSAT سنجنده +ETM در سال‌های 1379 و 1388 و تصویر سنجنده OLI مربوط به سال 1396 است. پس از انجام پیش‌پردازش‌های لازم، به منظور بالا بردن قدرت تفکیک مکانی تصاویر از روش IHS جهت ادغام تصویر پانکروماتیک و چند طیفی هر دو سنجنده استفاده شد. طبقه‌بندی تصاویر به صورت نظارت شده و از روی تصاویر ادغام‌شده که دارای قدرت تفکیک مکانی 15 متر بوده، با الگوریتم ماشین بردار پشتیبان انجام شد. نتایج نشان داد که روند تخریب جنگل‌های هیرکانی در طی سه دوره با یکدیگر تفاوت داشته و هر چه به سال 1396 نزدیک می‌شود نرخ تخریب افزایش یافته است به طوری که در سال 1379، وسعت این جنگل‌ها معادل 49459 هکتار بوده، که این مقدار در سال 1388 به 46240هکتار کاهش‌یافته و در سال 1396 به مقدار 39521 هکتار کاهش یافته است.

کلید واژه:

آشکارسازی؛ جنگل‌های هیرکانی؛ سنجش از دور، الگوریتم ماشین بردار پشتیبان؛ شهرستان رضوانشهر


نویسندگان:

حمیدرضا ناجی, فروغ سهیلی, حمیدرضا ناجی

عنوان:

مرگ تدریجی درختان بلوط زاگرس: عوامل، آسیب¬ها و راهکارها

چکیده:

تغییرات آب و هوایی، افزایش درجه حرارت و خشکسالی دو دهه¬ی اخیر و اثرات ناشی از آن در آینده اصلی¬ترین چالش پیش¬رو جوامع بشری به شمار می¬رود. افزایش درجه¬ی حرارت باعث تشدید حوادثی مانند سیلاب یا خشکسالی شده که می¬تواند باعث تغییرات غیرقابل پیش¬بینی در تنوع گونه¬اي شوند. از بین عوامل زنده و غیر زنده بیماری¬زا، خشکسالی و قارچ¬های بیماری¬زا موثرترین عوامل تنش¬زا بر سلامت درختان جنگلی می¬باشند. ایران جز کشورهای با پوشش کم جنگلی محسوب می¬شود. در بین جنگل¬های ایران، جنگل¬های زاگرس از قدیمی¬ترین جنگل¬های بلوط دنیا محسوب شده که در غرب ایران آرمیده است. وجود گونه¬های متنوع گیاهی و جانوری این منطقه را متمایز از سایر مناطق ساخته است. این جنگل¬ها نه تنها موجب حفاظت از خاک و زمین می¬شوند بلکه حدودا 45% ذخیره آب در ایران را فراهم می¬کنند و این خود کمک به توسعه اقتصاد در کشور است. بیماری ذغالی بلوط یکی از مشکلات اصلی رویشگاه¬های بلوط در این جنگل-هاست. این بیماری اولین بار در سال 1390 در جنگل¬های شمال ایران و زاگرس گزارش گردید. این بیماری در تمام قلمرو کوه¬های زاگرس پخش شد که باعث مرگ و میر یک میلیون هکتار از بلوط¬های این ناحیه شد، ولی اطلاعات دقیقی در مورد خطرات و تهدیدهای آن به جنگل¬های کشور وجود ندارد. لذا در این تحقیق، برای آگاه سازی متخصصین امر و مسئولین این حوزه به بررسی مطالعات صورت گرفته در ایران و جهان پرداخته شد. هدف از این بررسی، جمع¬آوری اطلاعات در ارتباط با بیماری ذغالی بلوط با تمرکز بر شواهد و الگوهای موثر روی حضور و گسترش، درك فرآیندها و تعامل با درختان جنگلی و در نهایت، روش¬های کنترل و مدیریت این بیماری می¬باشد.

کلید واژه:

جنگل¬های زاگرس، تغییرات آب و هوایی، بیماری قارچی، زوال بلوط، حمایت از جنگل.


نویسندگان:

یوسف تقی ملایی, عیدالعلی کرمشاهی

عنوان:

ارزیابی خدمات زیست¬محیطی و اجتماعی جنگل¬های خاورمیانه

چکیده:

جنگل¬ها و مراتع خاورميانه در سطوح خشك و نيمه خشك جهان قرار دارد. مديريت اين جنگل¬ها در اين نواحي با سيستم¬هاي جنگل-كشاورزي يا جنگل –مرتع ممكن است تا خدمات و احتياجات جهت رضايت دامداران و جوامع محلي نيز فراهم گردد و اقتصاد روستا و زيرساختار روستاها نيز فراهم گردد. خشكي ناحيه خاورميانه و ‌سطح پوشش جنگل كم و مراتعي با پوشش گياهي پايين، دست به دست هم داده و منجر به افزايش سرعت جنگل زدايي و چراي بي رويه در بيشتر كشورهاي اين منطقه گرديده است. كه اين تخريب منجر به فرسايش خاك، ‌از دست¬رفتن خاك حاصلخيز فوقاني، ‌بيابان¬زايي و كاهش ذخيره كربن و در كل، منجر به افزايش انتشار گازهاي گلخانه اي و افزايش فقر در نواحي روستايي و مهاجرت به شهرها مي¬گردد. هدف از اين گزارش ارائه يك ديد كلي از وضعيت و پتانسيل واقعي جنگل¬ها و مراتع همينطور اثرات اقتصادي و اجتماعي ملل بر اين عرصه ها دارد.

کلید واژه:

خاورمیانه، جنگل¬ها، مدیریت جنگل، اثرات اقتصادی اجتماعی جنگل¬ها، ایران


نویسندگان:

مهری خسروی, جواد میرزایی

عنوان:

معرفی ذخیره¬گاه جنگلی بنه شهرستان دورود

چکیده:

ذخیره¬گاه¬های جنگلی از دیر¬باز به جهت اهمیت حفظ تنوع¬زیستی و انقراض تعداد زیادی از گونه¬های مهم گیاهی و جانوری بر اثر دخالت¬های انسانی، بسیار مورد توجه بوده¬اند. ذخیره¬گاه جنگلی بنه یا پسته وحشی با نام علمی Pistacia atlantica sub.sp.mutica در حاشیه شمالی دامنه¬های سلسله جبال زاگرس و در فاصله 13 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان دورود و در حد¬فاصل رودخانه ماربره و صنایع دفاع واقع شده است. این منطقه دارای یک توده جنگلی از درختان دانه¬زاد و خالص بنه است که نشان¬دهنده یک توده بزرگ همسال و کهنسال بوده و حدود 100 هکتار را در¬بر¬می¬گیرد. با توجه به این-که ذخیره¬گاه جنگلی بنه در محل عبور عشایر کوچ¬رو واقع شده است و محلی مناسب برای اتراق آنها محسوب می¬شود، هر ساله مورد بهره¬برداری بی¬رویه و غیر¬اصولی جهت مصرف سوخت و آتش¬سوزی در تنه درختان قرار گرفته که این امر به مرور زمان باعث نابودی بسیاری از درختان و عدم تجدید حیات طبیعی بر اثر کوبیده شدن خاک در منطقه شده است، بنا¬بر¬این می¬بایست جهت حفظ و احیا و ایجاد یک توده نا¬همسال در این منطقه، عملیات مراقبتی از قبیل قرق و حصارکشی و عملیات پرورشی و احیایی از قبیل خراش سطحی، بذر¬کاری و نهال¬کاری انجام داد و با این اقدامات در جهت رسیدن به اهداف مورد¬نظر گام برداشت.

کلید واژه:

ذخیره¬گاه¬های جنگلی، عملیات مراقبتی، عملیات پرورشی و احیایی، عشایر کوچ¬رو